شبانروز « دور » تقسيم آن تمام مىشود و « دور » بعدى آغاز مىگردد . در برخى از روستاها ممكن است « مدار » بر 12 يا 14 يا 16 و حتّى بر 20 شبانروز نهاده بشود كه بسيار نادر است و بستگى به آب و هوا و نوع خاك زمينهاى زراعتى دارد . ندرتا ممكن است عامل ديگرى باعث شود كه مدار قناتى افزايش يابد مثلا اگر قناتى به علّتى ( مانند سيل‌خوردگى يا ريزش ) پر شود و بند آيد و مالكانش توانايى مالى نداشته باشند كه آن را باز كنند ممكن است يكى دو شبانروز بر مدار بيفزايند و آن يكى دو شبانروز را بفروشند و با پول آن مجرا و چاه‌هاى قنات را پاك و باز كنند . اين عمل را « فخريز » ( فخرز faxrez ) مىنامند . 10 - 2 - شبانروز / سهم : هريك از « واحد » ها و اجزاء « مدار » را كه مدّت آن يك شبانروز ( 24 ساعت ) است « شبانروز » ( شبانروز [ ز ] sabaneru [ z ] ) يا « سهم » ( سام sam ) مىنامند . شبانروز ( - شبارو [ ز ] ) يا سهم بزرگترين « واحد » تقسيم آب قنات است و خود به قسمتهايى تقسيم مىشود . 11 - 2 - طاقه : « طاقه » ( تاقه taqe ) برابر نصف « سهم » است يعنى برابر با 12 ساعت از آب يك قنات . 12 - 2 - نيم‌طاقه / نيم‌روز : نصف « طاقه » را « نيم‌طاقه » ( نيم‌طاقه nim taqe ) مىخوانند كه برابر است با شش ساعت از آب يك قنات . به « نيم‌طاقه » « نيم‌روز » ( نيم‌رو [ ز ] nimru [ z ] ) هم مىگويند . 13 - 2 - دانگ : شبانروز يا سهم را به 12 « دانگ » ( دنگ dong ) تقسيم مىكنند يعنى هردو ساعت آب قنات را يك « دانگ » مىشمارند . با اين حساب هر سهم يا شبانروز به 12 دانگ ، هر طاقه به 6 دانگ و هر نيم‌طاقه ( نيم‌روز ) به 3 دانگ تقسيم مىگردد . 14 - 2 - بل / فنجان : هر « دانگ » آب به ده بخش مساوى تقسيم مىشود و هر بخش آن را يك « بل » يا يك « فنجان » « فنجا [ ن ] fenjo [ n ] » مىخوانند . « بل » كه در فارسى « تسو » ( پهلوى تسوك tasuk ) و معرّب آن طسوج ) ناميده مىشود در بيرجند برابر است با 120 / 1 شبانروز و اندازهء آن با آنچه فرهنگها براى تسو ( 24 / 1 شبانروز ) نوشته‌اند تفاوت بسيار دارد زيرا « تسو » معادل يك ساعت ( 60 دقيقه ) آبست و « بل » برابر با 12 دقيقه . « فنجان » نام ديگر اين « واحد » آبست كه در